Het Levenskompas™

Op momenten van spanning reageren mensen vaak sneller dan ze eigenlijk willen.

In gesprekken, in samenwerking of in contact met anderen kunnen automatische reacties het gedrag overnemen, zonder dat iemand daar bewust voor kiest. Je merkt bijvoorbeeld dat je sneller geïrriteerd raakt, dichtklapt, gaat pleasen of juist harder gaat praten.

Maar dit gebeurt niet alleen in contact met anderen.

Ook wanneer een situatie je overkomt, wanneer iets onverwacht binnenkomt, wanneer de druk oploopt of wanneer je schrikt, kan je systeem automatisch reageren.

Het zenuwstelsel doet dit om met de situatie om te gaan.

Het Levenskompas is een lichaamsgericht oriëntatiemodel dat helpt om deze automatische reacties eerder te herkennen, zodat er ruimte ontstaat om bewust te blijven handelen, zowel in contact met anderen als in situaties die je overkomen.

Wat er gebeurt onder spanning

Veel van ons gedrag onder druk ontstaat niet vanuit een bewuste keuze, maar vanuit patronen die in het zenuwstelsel zijn opgeslagen.

Wanneer spanning oploopt, schakelt het systeem automatisch over naar overlevingsreacties zoals vechten, vermijden of aanpassen. Dat kan zichtbaar worden in hoe je reageert op een partner, een collega, een cliënt of een kind, maar ook in hoe je omgaat met onverwachte gebeurtenissen of stressvolle situaties.

Het Levenskompas helpt om deze reacties in een vroeg stadium op te merken, waardoor automatische patronen minder snel leidend worden in hoe je handelt, spreekt of beslissingen neemt.

Het model

Wanneer spanning oploopt in een situatie, doorlopen mensen vaak onbewust een aantal stappen:

  • spanning neemt toe

  • er ontstaat een interpretatie van de situatie

  • het systeem reageert automatisch

  • dit heeft effect op het contact of op wat er vervolgens gebeurt

Het Levenskompas brengt deze stappen in kaart en maakt zichtbaar wat er tegelijkertijd in het lichaam gebeurt, zoals het wegvallen van veiligheid, het vernauwen van aandacht of het verlies van regulatie.

Door dit proces eerder te leren herkennen, ontstaat er responsruimte.
Een korte pauze waarin je niet automatisch hoeft te reageren, maar bewust kunt blijven handelen in wat er op dat moment nodig is.

Wat je kunt merken in de praktijk

In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld:

  • minder escalatie in gesprekken of cliëntcontact

  • beter kunnen omgaan met feedback of weerstand

  • samenwerking die werkbaar blijft onder druk

  • minder miscommunicatie in stressvolle situaties

  • beter kunnen omgaan met onverwachte gebeurtenissen

  • sneller herstel na een spannende situatie

  • meer afstemming in relaties, thuis of op het werk

Voor wie is het?

Het Levenskompas is bedoeld voor mensen die merken dat spanning invloed heeft op hun gedrag in contact met anderen of in hoe zij omgaan met situaties die op hen afkomen.

Het model kan zowel individueel als in teamverband worden ingezet.